Kategoriler
Batı Resim Tarihi

11-Ölümün Gölgesinde Michelangelo Buonarroti bile(1475-1564)

Yeter yeter yeter! Daha fazla anlatmayın! Hepsini tek seferde özetleyin! Tanrı İtalya’yı, Michelangelo’nun çizimlerinden yarattı deyin!” İtalya’yı gezen Amerikalı turist grubuna sürekli “Michelangelo şu eseri yaptı, bu binayı tasarladı, vb.” denmesi üzerine bir turistin rehbere tepkisi, Mark Twain’in “Innocents Abroad” kitabından Kırk yıl süren anıt mezar Yazı dizimizin bir önceki bölümünde anlatıldığı üzere, Sistine Şapeli’nin […]

17
Kategoriler
Batı Resim Tarihi

10-Il Divino Michelangelo Buonarroti (1475-1564)

“Sistine Şapeli görülmeden, bir insanın neler başarabileceğiyle ilgili sağlıklı bir fikre varılamaz.” Johann Wolfgang von Goethe, Alman edebiyatçı   Eski tip romantik sosyalist   En sevdiğiniz sinema oyuncusu kimdir? Benimki Marcello Mastroianni. Ölümünün üzerinden neredeyse çeyrek yüzyıl geçtikten sonra, sinemaya özel ilgisi olanlar dışında, günümüz izleyicisi onu belki de pek tanımaz. Ama bu yıllar benim […]

12
Kategoriler
Batı Resim Tarihi

9. Kendisinin Bilincinde: Albrecht Dürer (1471-1528)

“Doğa, güzelliği, onu çıkarma yeteneğine sahip sanatçı için tutar.” Albrecht Dürer Nürnberg adında bir kent 20. yüzyılda Nürnberg şehrinin sicilinin temiz olduğunu söyleyemeyiz. Nazi Partisi’nin yıllık toplantıları, Hitler’e göre “Alman şehirlerinin en Almanı” olan bu kentte yapılmış, “Nürnberg Yasaları” olarak bilinen ırkçı kanunlar burada kararlaştırılmıştı. Hitler ve Nazi Partisi’nin gövde gösterisi, Eylül 1934 Nitekim Nazi […]

18
Kategoriler
Batı Resim Tarihi

8. Merakın Doruklarında: Leonardo Da Vinci (1452-1519)

“En asil zevk, anlamanın sevincidir.” Leonardo da Vinci Dehaların dehası İnsanlar sıralamayı sever. Elimize geçirdiğimiz hiçbir şey bundan kurtulamaz. Mümkün olsa her şeyi sıralarız. Zaten sıralıyoruz da… Hangi takım şampiyon oldu, hangi at birinci geldi, sınavda en yüksek puanı kimin çocuğu aldı, en hızlı araba hangisi, en karlı şirket, en ağır hayvan, … Bunları belirlemek […]

13
Kategoriler
Batı Resim Tarihi

7. Korkunç İşkenceler Aleminde: Hieronymus Bosch (1450(?)-1516)

“Bir sanatçı, belki de ilk ve son kez, Ortaçağ insanının yakasını hiçbir zaman bırakmayan korkuya somut ve elle tutulur bir biçim vermesini başarmıştı. Böyle bir yapıt, belki de ancak, eski fikirlerin hâlâ canlılığını koruduğu ve yeni sanatın, sanatçıya gördüğü şeyleri betimleme yöntemlerini vermiş olduğu bu dönemde yapılabilirdi. Belki Hieronymus Bosch cehennem resimlerinden birine, Jan van […]

17
Kategoriler
Batı Resim Tarihi

6. Araf’taki Usta: Sandro Botticelli (1445(?)-1510)

“Botticelli bugün yaşasaydı, Vogue için çalışırdı.” Peter Alexander Ustinov, Oscar ödüllü oyuncu ve yazar Küçücük fıçıcık, içi dolu turşucuk Yazı dizimizin daha önceki bölümlerinde, Giotto’nun “Çarmıha Gerilme” ve Masaccio’nun “Kutsal Üçleme” gibi eserlerinin yer aldığı, Floransa’daki Santa Maria Novella Kilisesi’nden söz etmiştik. Santa Maria Novella, Floransa Bugün Floransa ana tren garının yanında olan ve “Firenze […]

13
Kategoriler
Batı Resim Tarihi

5. İnsanın Değişimi: 15. Yüzyılda Floransa

“Bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdanla donatılmışlardır, birbirlerine kardeşlik anlayışıyla davranmalıdırlar.” İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi Madde-1, 10 Aralık 1948 Uygar mısınız, barbar mı? Yazı dizimizin Giotto’yu anlattığımız bölümünde, Rönesans düşüncesinin nasıl yavaş yavaş oluştuğundan söz etmiştik. Bir önceki bölümde Jan van Eyck’le ara verdiğimiz Rönesans’ın gelişimine kaldığımız yerden devam […]

30
Kategoriler
Batı Resim Tarihi

4. Detayların Üstadı: Jan van Eyck (1390(?)-1441)

“Erken Hollandalı sanatçılardan van Eyck, Gent Sunak Panosu’nda, yeryüzünde ulaşılabilecek en üst seviyeye çıkmıştır; bu eser Olimpos’ta Zeus’un yanı başında durabilecek bir düzeydedir.” Georg Friedrich Wilhelm Hegel, Alman felsefeci Yağlıboyayı kim buldu? Bir önceki yazımızda değindiğimiz yazar Vasari’nin “En Büyük Ressam, Heykeltıraş ve Mimarların Yaşamları” isimli kitabında yağlıboyayı bulan kişi olarak Jan van Eyck gösterilir. […]

26
Kategoriler
Batı Resim Tarihi

3. Resmi Dirilten Ressam: Giotto di Bondone (1267(?)-1337)

“Ama yalnız kaldığımda, kendimi “sanatçı” sayacak kadar utanmazlık etmiyorum. En azından kelimenin o büyük, eski anlamıyla düşünürsek: Giotto, Tiziano, Rembrandt, Goya büyük ressamlardı.” Pablo Picasso Adam olacak çocuk, koyun çizişinden belli olur Giorgio Vasari adında, 16. yüzyılda yaşamış bir ressam ve yazar, “En Büyük Ressam, Heykeltıraş ve Mimarların Yaşamları” adıyla yayınladığı kitabı aracılığıyla sanat tarihi […]

22
Kategoriler
Batı Resim Tarihi

2. Bir Sanatın Çocukluğu

“Zanaat uzun, hayat kısa.” Hipokrat Resmin doğuşu Resmin tarihi çok gerilere, daha yazının bulunmadığı, hatta insanların yerleşik hayata dahi geçmediği dönemlere kadar uzanır. Bu nedenle ilk resimlerin hangi amaçla yapıldığını net olarak söyleyebilmek mümkün değildir. Bununla birlikte, çizilenlerin hayvanlar ve av sahneleri olması, resimlerin büyülerde kullanılmak üzere yapıldığının düşünülmesine neden olmaktadır. Çünkü günümüzde ilkel yaşam […]

27
Kategoriler
Batı Resim Tarihi

1. Önsöz

“Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş demektir.” Mustafa Kemal Atatürk Yetenek meselesi Bazı insanlar sanatçıdır: kimi beste yapar, kimi resim çizer, kimi dans eder… Doğuştan getirdiği yeteneklerini uygun şartlarla birleştirebilen şanslı azınlık. Pek çok insanın yeteneği ise hiçbir zaman su yüzüne çıkmaya fırsat bulamaz. Mozart 18. yüzyılda Viyana’da değil de Tibet’in dağlarında ya […]

33
Kategoriler
Tarihin En Büyük Bilek Güreşi: Hitler-Stalin

Film Önerileri ve Kaynakça

Film önerileri Bu ve bir önceki (Küçük Caniler Yaratmanın Erdemi) yazı dizisinde değindiğimiz konulara ilişkin çevrilen filmlerden bazılarını aşağıda bulabilirsiniz. Tabii ki, bu alanda çevrilen çok sayıda film var. İzlemek isteyenlerin daha rahat ulaşabilmesi için, mümkün olduğunca yakın tarihli filmler seçildi. Bununla birlikte sinema tarihinde önemli rol oynamış ya da sevdiğim eski tarihli bazı filmler […]

34
Kategoriler
Tarihin En Büyük Bilek Güreşi: Hitler-Stalin

11. Bölüm: Şimdi Hepsi Eşit

Yazı dizimizin son bölümünde, Hitler-Stalin arasındaki bilek güreşinin özel ve genel olmak üzere iki değerlendirmesini yapıyoruz. Konuyla ilgili filmlerden bazılarına ve yazı dizisinin hazırlanmasında kullanılan kaynaklara, yukarıdaki “Film Önerileri ve Kaynakça” linkinden ulaşabilirsiniz. A. Özel Değerlendirme “Hasta olduğun için değil, doğduğun için öleceksin.” Seneca, Romalı felsefeci ve politikacı Sayıların savaşı En sonda söyleyeceğimizi en başta […]

25
Kategoriler
Tarihin En Büyük Bilek Güreşi: Hitler-Stalin

10. Bölüm: Tanrıların Alacakaranlığı

“Fakat bu, güllerle dolu bir yatak, Bir zevk gemisi değildi. Bu, bütün insan ırkının önünde yapılan bir meydan okumaydı. Ve kaybetmeyeceğim. Biz şampiyonlarız, dostlarım Ve sonuna kadar savaşmaya devam edeceğiz. Biz şampiyonlarız Biz şampiyonlarız Kaybedenlere harcayacak zaman yok Çünkü biz şampiyonlarıyız Dünyanın.” We are the Champions, Queen (dinle) Yazı dizimizin onuncu bölümünde, Kızıl Ordu Berlin’de […]

22
Kategoriler
Tarihin En Büyük Bilek Güreşi: Hitler-Stalin

9. Bölüm: Hasat Zamanı

“Canavarlarla savaşan kişi, kendi de canavar olmamaya bakmalıdır. Ve uzun süre bir uçuruma bakarsan, uçurum da senin içine bakar.” Friedrich Wilhelm Nietzsche, “İyinin ve Kötünün Ötesinde” Yazı dizimizin dokuzuncu bölümünde, Kızıl Ordu savaşın dehşetini Alman topraklarına taşıyor ve Alman ulusunun yıllarca başkalarına çektirdiği acıları, aynı seviyede olmasa da, yaşamasına neden oluyor. Cengiz Han’dan beri görülen […]

21
Kategoriler
Tarihin En Büyük Bilek Güreşi: Hitler-Stalin

8. Bölüm: Kızıl Fırtına

“Çünkü ölümsüz tanrıların adeti idi. Cinayetleri için cezalandırmak istedikleri kimselere, talihin ani değişmesiyle onları daha fazla kederlendirmek için, geçici bir mutluluk bahşederler.” Julius Sezar, Galya Savaşı Yazı dizimizin sekizinci bölümünde, Kızıl Ordu’nun dur durak bilmeden ilerleyişi ile birlikte yaşananlara göz atıyoruz. Einstein’ın deliliğe ilişkin tanımı: Aynı şeyi tekrar tekrar yapıp farklı sonuçlar beklemek[1] 1944 Ocak’ı […]

17
Kategoriler
Tarihin En Büyük Bilek Güreşi: Hitler-Stalin

7. Bölüm: Allegro ma non troppo[1]

“Rusya’da savaşan Alman ordusu, bir karınca sürüsüne saldıran file benziyor. Fil binlerce, hatta belki milyonlarca karıncayı öldürecektir. Ama sonuçta karıncaların sayısı filin hakkından gelir ve karıncalar fili kemiklerine kadar yerler.” Alman ordusu albaylarından Berndt von Kleist Yazı dizimizin bu bölümünde, Stalingrad’dan sonra tüm cephelerde yaşanan Alman çekilmesini izliyor, Hitler’in son model tanklarının gücünden medet umarak […]

16
Kategoriler
Tarihin En Büyük Bilek Güreşi: Hitler-Stalin

6. Bölüm: Cehennemin Kapıları

“Ya ben bu şehri alırım ya da bu şehir beni alır, ister ölü, ister sağ olsun… Yenilgiyi kabul eder ve barış içinde çekilirsen, … dost oluruz. Şehre barışçıl girişime karşı koymakta diretirsen, zorla yolumu açacağım. Seni ve bütün asilzadelerini kılıçtan geçireceğim, sağ kalan herkesi öldüreceğim ve askerlerimin diledikleri gibi yağma yapmalarına izin vereceğim. İstediğim tek şey […]

17
Kategoriler
Tarihin En Büyük Bilek Güreşi: Hitler-Stalin

5. Bölüm: Diriliş

“Bizim için en büyük tehlike şudur ki, tüm muharebeleri kazanıp sonuncuyu kaybedebiliriz.” General Halder, Alman Kara Kuvvetleri Komutanı Yazı dizimizin beşinci bölümünde, 2. Dünya Savaşı’nın başından beri ülkeleri peş peşe fetheden Hitler, Rus soğuğu ile karşılaşıyor ve ABD’nin işin içine girmesiyle birlikte savaşın kapsadığı alan genişliyor. General Kış Yazı dizimizin bir önceki bölümünde Almanlar Moskova’nın […]

20
Kategoriler
Tarihin En Büyük Bilek Güreşi: Hitler-Stalin

4. Bölüm: Neredeyse Zafer

“Rusya kavranmaz akılla, Ölçülmez arşınla, Özel bir türdür ruhu, Yalnız anlaşılır inançla.” Rus Şairi Tyuçev Yazı dizimizin dördüncü bölümünde, Alman ordusunun ilerlemesinin hangi koşullar altında giderek yavaşladığını görüyoruz. Umutsuzluk denizinde bir umut damlası Barbarossa Harekatı’nın başladığı 1941 Haziran sonundan Ağustos sonuna kadar geçen iki aylık dönemde, Alman orduları tüm cephelerde büyük bir hızla ilerlemiş, ara […]

19